Posts Tagged With: વ્યવહારીક

આજનું ચિંતન – વ્યવહારીક સત્ય – આગંતુક

દેશ, કાળ અને પદાર્થ પારમાર્થિક સત્યને ઢાંકે છે. વ્યવહારીક સત્યો બધાને માટે જુદા જુદા હોય છે.

એક ઉદાહરણ લઈએ :

સત્યમ ૬ જૂન ૨૦૧૨ ના રોજ કહે છે કે ૭ જૂન ૨૦૧૨ ના રોજ તે ભાવનગરથી નીકળીને અમદાવાદ સારવાર માટે જશે.

હવે ૬ જૂને ખબર ન પડે કે આ વાક્ય સાચું છે કે ખોટું છે. કારણ કે ૭ જૂને અમદાવાદ જવા માટે તેને ઘણી બાબતો પર આધાર રાખવો પડે. જેમ કે:

* તે સમયસર ઉઠી શકે.
* તે જે વાહનમાં જવાનો છે તે વાહન ચાલુ સ્થિતિમાં હોય.
* રસ્તામાં તે વાહન અટકી ન પડે.
* રસ્તામાં તે વાહનને અકસ્માત ન થાય.
* કોઈ કારણસર તેનો વિચાર બદલાઈ જાય અથવા તો અન્ય બાબતોને લીધે તેનું સારવાર માટે જવાનું મુલતવી રહે.

સત્યમ જવા ઈચ્છે છે તે સત્ય છતાં તે જઈ શકશે કે નહીં તે નિશ્ચિત નથી. તેનું સત્ય સ્થળ પર આધારીત છે એટલે કે બે સ્થળ વચ્ચેનું વ્યવધાન જો તે કાપી શકે તો તે બાબત સત્ય બને નહીં તો અસત્ય.

તેનું સત્ય કાળ પર આધારિત છે. જો તે ૭ જૂન ૨૦૧૨ ના રોજ અમદાવાદ જઈ શકે તો તે સત્ય બને નહીં તો અસત્ય.

તેનું સત્ય પદાર્થ પર આધારીત છે. તેને વાહનોનું અવલંબન છે. રસ્તામાં આવતા ટ્રાફીક ઉપર પણ તેનો આધાર છે. વળી તે અમદાવાદ સારવાર લેવાને બદલે મામા કે સાઢુભાઈને મળીને ઘરે પાછો આવે તો યે તેનું સત્ય અસત્ય બની જાય છે.

આમ દરેક બાબતોમાં જોઈ શકીએ કે વ્યવહારીક સત્યને માટે દેશ, કાળ અને પદાર્થ ઘણાં અસરકર્તા પરીબળો છે.

પારમાર્થિક સત્ય તો એક છે અને તે શ્રી શંકરાચાર્યજી મહારાજ કહે છે તે – બ્રહ્મ સત્ય.

Categories: ચિંતન | Tags: , , , | 2 Comments

Create a free website or blog at WordPress.com.