Posts Tagged With: આજનું ચિંતન

આજનું ચિંતન – વિતંડાવાદ

ચર્ચા વિચારણાં જ્યાં સુધી કશુંક નવું જાણવા માટે અને સમજણ સુધારવા માટે થાય ત્યાં સુધી તે ફાયદાકારક રહે છે. જ્યારે તે પોતાનો મત સાચો છે તેવો હઠાગ્રહ અથવા તો બીજાનો મત ખોટો છે તેવો દુરાગ્રહ સેવવા માટે થાય છે ત્યાંરે તે ચર્ચા-વિચારણાં ન રહેતાં ફુંફાડા મારતો ઝેરી વિતંડાવાદ બની જાય છે.

શાણાં માણસો આવી ઉપદ્રવી ચર્ચા દરમ્યાન મૌન ધારણ કરે છે અને મુર્ખાઓ આવી ચર્ચા-વિચારણાં દરમ્યાન પોતાની પીપુડી વગાડી વગાડીને બળતામાં ઘી હોમ્યાં કરે છે.

શાણપણ વારસામાં નથી મળતું તે તો અનુભવ અને અવલોકનથી પ્રાપ્ત થાય છે.

Categories: ચિંતન | Tags: , , , | Leave a comment

આજનું ચિંતન – સત્ય – આગંતુક

સત્ય ત્રણ પ્રકારના હોય છે.

૧. પારમાર્થિક સત્ય:
બ્રહ્મ સત્ય.બ્રહ્મ સર્વ જીવો અને જગતને સત્તા સ્ફુર્તિ આપે છે. સર્વનું અધિષ્ઠાન છે. સર્વને માટે સમાન રીતે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. પારમાર્થિક સત્ય નિરપેક્ષ છે. બ્રહ્મને કોઈનો આધાર લેવાની જરૂર નથી તે સર્વનો આધાર છે.

૨. પ્રાતિભાસિક સત્ય:
સ્વપ્ન જગત, ભાવ જગતમાં અનુભવાતા સત્યો પ્રાતિભાસિક હોય છે. સ્વપ્ન અને ભાવમાં જે એક જીવને અનુભવાય તે બીજાને ન અનુભવાય. પ્રાતિભાસિક સત્યને અંગત સત્ય કહી શકાય. પ્રાતિભાસિક સત્યની મહદ અસર જે તે જીવને થાય છે. તેની પરોક્ષ અસર અન્ય જીવને થઈ શકે.

૩. વ્યવહારિક સત્ય:
વ્યવહારિક સત્ય સાપેક્ષ છે. તે વ્યક્તિગત કે સામુહિક હોઈ શકે. વ્યવહારિક સત્ય દેશ, કાળ અને પદાર્થ પર આધારિત હોય છે. એકને માટે આવવું તે બીજા માટે જવું હોઈ શકે. એકને માટે જીતવું તે બીજા માટે હારવું હોઈ શકે. એકનું દુ:ખ બીજાનું સુખ હોઈ શકે. એકનું હાસ્ય બીજાનું રુદન હોઈ શકે.

Categories: ચિંતન | Tags: , , , , , | 3 Comments

Blog at WordPress.com.