Daily Archives: 24/05/2012

શ્રી વાક્યસુધા (૧૦/૪૩) – આદિ શંકરાચાર્ય

આત્મામાં અંત:કરણની ત્રણ અવસ્થાની પ્રતીતિ તથા તેનું સંસારીપણું અહંકારની સાથેના અધ્યાસે કરેલું છે તેમ પ્રતિપાદન કરવાનો આરંભ કરે છે :

અહંકારલયે સુપ્તૌ ભવેદેહોSપ્યચેતન: |
અહંકારવિકાસાર્ધ: સ્વપ્ન: સર્વસ્તુ જાગર: || ૧૦ ||

શ્લોકાર્થ:

સુષુપ્તિમાં અહંકારનો લય થવાથી શરીર જડ જેવું જ થાય છે. અહંકારના અર્ધા વિકાસથી ઉપજેલું સ્વપ્ન છે, ને સર્વ અહંકારના વિકાસથી થયેલી તે જાગ્રદ અવસ્થા છે.

ટીકા:

પ્રાણીઓના અંત:કરણની સુષુપ્તિ અવસ્થામાં અહંકારનો તેના ઉપાદાનકારણ અજ્ઞાનમાં લય થવાથી પ્રાણીઓનાં શરીરો ઘટાદિ જડ પદાર્થના જેવા પ્રતિત થાય છે.

એ અહંકાર અર્ધજાગ્રત થાય છે ત્યારે પ્રાણીને સ્વપ્નાવસ્થાનો અનુભવ થાય છે.

જ્યારે એ અહંકાર સંપૂર્ણ જાગ્રત થાય છે ત્યારે પ્રાણીને જાગ્રદવસ્થાનો અનુભવ થાય છે.

Categories: અધ્યાત્મ / યોગ, આર્ષદર્શન, શ્રીવાક્યસુધા | Tags: , , | Leave a comment

Blog at WordPress.com.