Daily Archives: 20/12/2011

મદાલસા સ્તોત્ર (૮/૧૦)

દસન દર્શન હાસ્યં પ્રાહુર્વસા
કલુષતા નયન પ્રભા |
માંસઘનં સુપયોધરમાહુ:
નિરયસમા વનિતાષુ પ્રભા ||

મદાલસા માતા પુત્રને સાવધ કરતા કહે છે કે વરવામા સુખદાયક છે તે વાત સાચી પણ પત્નિના દેહમાં ભુલેચૂકે ય આસક્ત થઈશ નહીં.

અહીં ખરેખર દેહની મલીનતાનું વર્ણન કરેલ છે.

દસન – દાંત દેખાડીને સ્મીત
દર્શન – ચહેરાની સુંદરતાની કલ્પના
હાસ્યં – હસી હસીને વાત ચીત કરવી વગેરે
સ્તન અને નીતંબ યુગ્મ – કે જે શીલ્પિઓને / શૃંગાર રસના કવિઓ અને લેખકોને / વિષય લોલુપ લંપટોને અતિ પ્રિય છે.

આવી વનિતાના શરિરમાં જે કોઈ પતિ અને પતિના શરિરમાં જે કોઈ પત્નિ પાગલ બને છે તે બંનેને ચેતવણી આપે છે.

દાંતમાં કેટકેટલા બેક્ટેરીયા રહેતા હોય છે વળી કાળક્રમે ઘસાઈને સડી જતાં હોય છે. ચહેરો રોજ રોજ ધોવો પડે છે. પરસેવાથી મેલો અને ચીકણો બની જાય છે. નાકમાં શેડા અને ગુંગા થયા કરતા હોય છે. આંખોમાં ચીપડા આવતા હોય છે. કાનમાં મેલ જમા થયા કરતો હોય છે. માથાના વાળ મેલા થઈ જાય અને જો કાળજી ન રાખવામાં આવે તો જુ / લીખ / ટોલા / ખોડો વગેરે થતા હોય છે. આ ચહેરાને સારો દેખાડવા જાત જાતના મેક-અપ કર્યા કરવા પડતા હોય છે. વાસ્તવમાં તેમાં સુંદરતા જેવુ કશું હોતું નથી. સુંદરતા તો જોનારની દૃષ્ટિમાં હોય છે.

સ્તન અને નીતંબ તો માંસના લોચા સીવાય બીજું શું છે?

શૌચની વાત સદાચાર સ્તોત્રમાં શંકરાચાર્યજી મહારાજે આ રીતે કરેલ છે.

અત્યંત મલિનો દેહો – દેહિ ચાત્યંત નિર્મલં
અસંગોહં ઈતિ જ્ઞાત્વા – શૌચ મે તત પ્રવક્ષતે

દેહ અત્યંત મલિન છે, દેહિ – આત્મા અતિશય નિર્મળ છે. આ મલિન દેહથી દેહિ આત્માં સર્વથા સંગ રહિત છે તેમ જાણવું તેને શૌચ કહે છે.

દેહનું ઉત્પતિસ્થાન ગંદુ છે, દેહ વિષ્ટા, મળ, મુત્ર, પરુ, લોહી, હાડ,માંસ વગેરે થી બનેલો છે. આ દેહમાં જે આસક્ત છે તે બિભત્સ રસના આશક હોય છે. આત્મા અત્યંત પવિત્ર અને નીર્મળ છે. આત્મા હંમેશા પ્રકૃતિના જડ દ્રવ્યથી અસંગ રહે છે. ત્રિગુણાત્મક પ્રકૃતિમાંથી બનેલ દેહ અને સત ચિત અને આનંદ સ્વરુપ આત્મા આ બંને વચ્ચે વાસ્તવિક રીતે સંગ થવો શક્ય નથી. બિભત્સ રસથી અલિપ્ત રહેવા માટે યોગીઓ અને જ્ઞાનીઓ આત્મસ્વરુપનું ધ્યાન અને ચિંતન કરતા હોય છે.

મદાલસા પણ શંકરાચાર્યજીની જેમ સાવધાન કરતાં કહે છે કે દેહમાં આસક્ત ન થઈશ પરંતુ દેહી સાથે પરમ મિત્રની જેમ રહેજે. પત્નિના દેહમાં પતિએ કે પતિના દેહમાં પત્નિએ આસક્ત ન થતા એક બીજાને અનુકુળ થઈને રહેવાથી દાંપત્ય જીવનનો આનંદ અને સાથે સાથે પ્રભુ ભજન અથવા તો આત્મ ચિંતનનો કલ્યાણ કારી શ્રેય માર્ગ સહજ સાધ્ય બને છે.

Categories: અધ્યાત્મ / યોગ | Tags: | 1 Comment

Blog at WordPress.com.