આજનું ચિંતન – આગંતુક

આપણે –
કોના માટે જન્મીએ છીએ?
કોના માટે જીવીએ છીએ?
જે કાઈ કરીએ છીએ તે બરાબર કરીએ છીએ?
આ પ્રશ્નોના જવાબ દંભરહિત આપી શકશું?

Advertisements
Categories: ચિંતન, પ્રશ્નાર્થ | ટૅગ્સ: , | 15 ટિપ્પણીઓ

પોસ્ટ સંશોધક

15 thoughts on “આજનું ચિંતન – આગંતુક

  1. આપણે બાયોલૉજિકલ પ્રક્રિયા દ્વારા જન્મ લઇએ છીએ, પોતાની મરજી થી જન્મતા નથી, એટલે “કોના માટે” જેવું કઈં નથી.
    આપણે આપણા પોતાના માટે જ જીવીએ છીએ.
    જે કઈં કરીએ છીએ, તે પણ આપણા પોતાના માટે જ. આમાં ‘પ્રબુદ્ધ સ્વાર્થ’ એટલે કે મારૂં ભલું બીજાના ભલામાં સમાયેલું છે એવી સમજણ પણ હોય છે એટલે બીજાનું પણ ભલું કરીએ છીએ. ક્યારેક આ ભૂલી જઈએ છીએ અને માત્ર આપણું પોતાનું ભલું થાય એમ વર્તીએ છીએ. આનું વિષચક્ર બને છે, જેમાંથી બહાર નીકળવાનું અઘરૂં હોય છે.
    આ જવાબમાં ક્યાંય મારો દંભ દેખાતો હોય તો જાણ કરશો.

    • બાયોલોજિકલ પ્રક્રિયા માતા પિતાની / પ્રયોગશાળાના નિયામકની / કે અન્ય કોઈની ઈચ્છાથી થાય છે? પહેલા જવાબ વિશે વધારે ચર્ચાને અવકાશ છે.

      બીજા બે જવાબો નીખાલસ છે – તેમાં કોઈ દંભ દેખાતો નથી.

      • મને લાગે છે બાયોલૉજિકલ પ્રક્રિયા પૂરો જવાબ છે.

        “કોની”નો જવાબ સ્પષ્ટ છે.

        અલિંગી જીવોમાં વિભાજનથી નવો જીવ પેદા થાય છે.

        પેરિપેટસ જેવા જીવ વિભાજન દ્વારા અને સંયોજન દ્વારા બહુગુણિત થાય છે.

        ઉભયલિંગી જીવોમાં બન્ને પાત્ર કોઈ પણ ભૂમિકા ભજવે છે.

        એકલિંગી જીવોમાં નર માદાના સંયોગથી પ્રજનન થાય છે. આમાં બન્ને પાત્રમાંથી કોઈની પણ ઇચ્છા ભાગ ભજવે છે.

        • ટુંકમાં આપણાં અસ્તિત્વને વધારે સ્પષ્ટ અને ઉંડાણથી સમજવું હોય તો બાયોલોજિકલ પ્રક્રિયા વધારે ઉંડાણથી સમજવી પડે.

          એટલે કે મુળભુત પદાર્થો રજ + વિર્ય કે જેના સંયોગથી માનવ બાળ અસ્તિત્વમાં આવે છે. આ પદાર્થો શેમાંથી બને છે? તે માત્ર માનવ શરીરમાં જ બની શકે કે બાહ્ય રીતે બનાવી શકાય – ટુંકમાં જીનેટીક એંજીંનીયરીંગ ક્ષેત્રે સંશોધન માટે હજુ ઘણું બધું ખેડાણ બાકી હોય તેમ નથી લાગતું?

          • જિનેટિક એન્જીનિયરિંગ હજી શરૂ જ થયું છે. મારા બ્લૉગ પર ડૉ. પરેશ વૈદ્યની બાયોટેક વિશેની લેખમાળામાંથી આ પ્રશ્નનો જવાબ મળી રહે છે. ખચ્ચર પેદા કરવાં કે હાઇબ્રીડ પાક લેવા એ બધાં આજ ક્ષેત્રમાં આવે છે. જિનિટિક મ્યૂટેશન તો કરો ડો વર્ષોથી થતું રહ્યું છે.

        • એકલિંગી જીવોમાં નર માદાના સંયોગથી પ્રજનન થાય છે. આમાં બન્ને પાત્રમાંથી કોઈની પણ ઇચ્છા ભાગ ભજવે છે.

          તેનો અર્થ તેવો થાય કે માનવ બાળ સ્વેચ્છાએ નહીં પરંતુ માતા / પિતા કે બંનેની ઈચ્છાથી અથવા તો બળાત્કારના કેસમાં કોઈ પાશવી તાકાતની ઈચ્છાથી અથવા તો વ્યભિચારના કેસમાં બાળક કોનું છે તે ખબર ન હોય ત્યારે બાળક પ્રાપ્ત કરવાની ઈચ્છાથી નહીં પણ વાસનાને પરીણામે જન્મે છે.

          સોક્રેટીસ નોવેલમાં વાંચીએ તો મીડીયા સોક્રેટીસનું માનસ સંતાન છે જ્યારે ફીઝીકલ સંતાન નામ ભુલતો ન હોઉ તો (ક્રિશ્યસ) નું છે. મીડીયામાં તેની માતા / ક્રીશ્યસ અને સોક્રેટીસ બધાના ગુણો આવે છે. આ માનસ સંવનનને કેવી રીતે જીનેટીક એંજીનીયરીંગ દ્વારા સમજાવી શકાશે?

          અથવા

          મહાભારતના કીસ્સામાં જેવી ભાવના તેવું સંતાન – ઉદાહરણ તરીકે ધૃતરાષ્ટ્ર / પાંડુ અને વિદુર.

          • વિષચક્રને ચક્રવ્યૂહ ગણી શકાય. માત્ર આપણે પોતાના સ્વાર્થ માટે જીવતા હોઈએ તો દરેક સામી વ્યક્તિને આપણે હરીફ માનતા થઈ જઈએ. એટલે કે એ મારી પાસેથી કઈં લઈ ન જાય એના માટે સજાગ બની જઈએ. આપણે સતત એનાથી આગળ રહેવાની કોશિશ કરીશું, એટલે “તારૂં-મારૂં સહિયારૂં, તારામાં મારો ભાગ” જેવું વર્તન કરીશું. આમાંથી માનસિક બીમારીઓ પેદા થાય છે. એટલે આ ચક્રવ્યૂહ જ છે. લેવું હશે તો આપવું પણ પડશે એ જીવનનો સિદ્ધાંત છે.

            પ્રજનન પ્રજાતિને ટકાવી રાખવાનો ઉપાય છે. એટલે પ્રજનનમાં કઈં ખોટું નથી. વાસના શબ્દનો જેટલો ખરાબ અર્થ કરવામાં આવે છે, એતલો ખરાબ શબ્દ એ નથી. વાસના એટલે સાદા અર્થમાં એ માત્ર ઇચ્છા જ છે. ધનની પણ વાસના હોઈ શકે. ભોજનની પણ વાસના હોઈ શકે. વાસના એતલે સમ્તોષાય જ નહીં એવી ઇચ્છા.
            બળાત્કાર વાસનાને કારણે થાય છે એ સાચી વાત છે, પરંતુ વાસના માન્ય સંબંધો (લગ્નજીવન)માં પણ રહે જ છે. લગ્નસંબંધોમાં નિરંકુશ પ્રજનન થતું રહે તો આપણે એના સક્રિય પાત્ર પુરુષને બેજવાબદાર માનીએ છીએ, ગુનેગાર નહીં. અમાન્ય કામસંબંધોમાં પુરુષને ગુનેગાર માનીએ છીએ.

            સ્ત્રીઓ અને પુરુષો બધી રીતે સમાન છે. કામેચ્છામાં પણ એમના સમાન અધિકાર છે. એટલે સંમતિ જરૂરી છે. બળાત્કારમાં સ્ત્રીના આ અધિકાર પર હુમલો થાય છે.

            જિનેટિક એન્જીનિયરિંગ માટૅ પહેલાં જીનતંત્રને સમજવાનું જરૂરી છે અને એ કામ થઈ ગયું છે. જિનેટિક એન્જીનિયરિંગ જીનમાં પરિવર્તન કરવાની ટેકનિક છે.

            માનસ સંતાન એટલે મનથી માનો એવું સંતાન. એ આ વિષયની બહાર છે. તમારો ઓરભાવ તમારા પોતાના પુત્ર પર ન પડે પણ બીજા પર પડે. ગાંધીજીના પુત્ર હરિલાલે વિદ્રોહ કર્યો, બીજી બાજુ મહાદેવભાઈ ગાંધીજી માટે પુત્ર જેવા જ હતા. આ મનોવૈજ્ઞાનિક વિષય છે.

            વિદુર, પાંડુ અને ધૃતરાષ્ટ્રના કિસ્સા સમજી શકાય એવા છે, પરંતુ એમ ન માની લેવું જોઈએ કે એ માત્ર એ સમય પૂરતી સ્થિતિ હતી. બન્ને રાણીઓ સતત આ ઘૃણાસ્પદ અને બળાત્કારથી થયેલા સંબંધોને ધિક્કરતી હશે. બીજી બાજુ, વેદ વ્યાસને માત્ર દાસીએ જ વેલકમ કર્યા અને આખી ગર્ભાવસ્થામાં એ આ સંબંધથી આનંદિત રહી હશે. બીજું, બે રાણીઓ માટે સાસુની આ આજ્ઞા હતી અને મૂળ પણ એ રાજકુમારીઓ હતી એટલે રાજમહેલના ઠાઠથી એ પ્રભાવિત ન હોય એ સ્વાભાવિક હતું. બીજી બાજુ, દાસી માટે એ ગર્વનો વિષય હતો કે એક આવો પ્રખ્યાત પુરુષ અને સ્વામિનીનો પુત્ર એની પાસે આવે છે. એને તો સત્યવતીને જ ખુશ કરવાની હતી અને સત્યવતીએ એને ઇનામ પણ આપ્યું હશે. બોનસ મળ્યું હશે, પ્ગારમામ પામ્ચ ઇન્ક્રીમેન્ટ એકસાથે આપ્યા હશે. આબધી નાની નાની વિગતો મહાભારતમાં નથી, એનો અર્થ એ નહીં કે એવું નહીં બન્યું હોય. માતાની માનસિક સ્થિતિની અસર ભ્રુણ પર પડૅ ચે એ તો વિજ્ઞાન પણ માને જ છે. શારીરિક ક્ષતિઓ સાથે બાલકનો જન્મ થવો એ પણ મોટી વાત નથી. એટલે આ કિસ્સામાં ક્યાંથી અતિરંજના પ્રવેશે છે તે સમજવાનું જરૂરી છે. મૂળભુત રીતે અસંભવ નથી.

            • આ ચર્ચાને અંતે આપણે તેવું તારણ કાઢી શકીએ કે માનવ બાળ સ્વેચ્છાએ નહી પણ પરેચ્છાએ જન્મે છે અને તે કેવું થશે તેનો આધાર માતા પિતાના ફીઝીકલ અને માનસિક ભાવો તથા ગર્ભાધાનથી લઈને જન્મ સુધીના સમય દરમ્યાન તે કેવા વાતાવરણમાં રહે છે / માતા કેવો ખોરાક ગ્રહણ કરે છે અને કેવા વિચાર કરે છે તેના પર રહે છે.

              બાળકના જીવનમાં સિંહફાળો હોય તો તે માતાનો છે તેમ કહી શકાય?

              • બાળક સ્ત્રીનું જ હોય. સૌ જોઈ શકે છે કે સ્ત્રીના પેટમાં સંતાન છે. પુરુષનો ફાળો પ્રજનનના સાથી તરીકે છે. પિતા એ તો સામાજિક દરજ્જો છે. માતાને કોઈના સર્ટીફિકેટની જરૂર નથી હોતી, સૌ જોઈને જાણી શકે છે કે એ માત બનવાની છે, પન પુરુષને જોઈને કોઈ કહી ન શકે કે એ પિતા બનવાનો છે. એટલે સમ્તાનના શારીરિક, માનસિક અને મનોવૈજ્ઞાનિક વિકાસમામ પહેલાં ચારપામ્ચ વર્ષમાં તો માત્ર માતાનો જ ફાળો રહે છે. પિતાની ભૂમિકા બાળકનું સામાજિકરણ થાય ત્યારે શરૂ થાય છે આના પછી પિતાની ભૂમિકા પણ વધતી જાય છે. આગળ જતાં, બાળકમાં જોખમ લેવાની ક્ષમતા વધે તે પિતાને આભારી છે. આમ, જુદા જુદા તબક્કે માતા અને પિતા બન્નેની ભૂમિકા છે. સારી ચર્ચા થઈ. આભાર.

            • લેવું હશે તો આપવું પણ પડશે એ જીવનનો સિદ્ધાંત છે.

              શ્રી દિપકભાઈ,
              મારો સિદ્ધાંત તો છે લેવાની ઈચ્છા વગર આપી શકાય ત્યાં સુધી આપવું. હું અહીં ખાલી હાથે આવ્યો હતો અને ખાલી હાથે જઈશ.

              દયા ધરમકા મૂલ હૈ
              પાપ મૂલ અભીમાન
              તુલસી દયા ન છાંડીયે
              જબ લગ ઘટમેં પ્રાન

              આપણને તુલસીની નકારાત્મક વાત યાદ રહે છે – સ્ત્રી વગેરેને તાડન કે અધિકારી તેવું કહ્યું – પણ તેની નીતી અને ધર્મ વિષયક વાત સામે આંખ આડા કાન કરીએ છીએ.

  2. વિષચક્ર ને ચક્રવ્યૂહ સાથે સરખાવી શકાય? તેમાં પ્રવેશી તો શકાય પણ બહાર નીકળવા જાવ તેમ વધારે ને વધારે ગુંચવાઈ જવાય.

  3. હવે ગર્ભાશય ભાડે અપાય છે – શ્રી કાંતી ભટ્ટનો લેખ વાંચવા જેવો છે. આપણા મિત્ર વર્તુળમાંથી કોઈ પાસેથી મળી શકશે. ભારતમાં હાલમાં ગર્ભાશય ભાડે આપવાના ૨ થી ૧૦ લાખ રુપિયા જેટલું ચૂકવણું થાય છે.

  4. બળાત્કારમાં સ્ત્રીના આ અધિકાર પર હુમલો થાય છે.

    બળાત્કાર માત્ર પુરુષો જ નથી કરતાં – સ્ત્રીઓ પણ બળાત્કાર કરે છે.

    • એવું અમુક સંયોગોમાં બને. જીવન ‘હા’ અને ‘ના’ની વચ્ચે છે. આપણે માત્ર મોટાં લક્ષણોની જ વાત કરી શકીએ. કારણ કે ્દરેક નિયમમાં અપવાદો તો હોય જ.

      • એક આડવાત
        —————-
        મોટા લક્ષણો અન્યાયકારી યે હોઈ શકે. બળાત્કાર પામેલા પુરુષને માટે કાયદામાં શું જોગવાઈ?

        અત્યારે આપણી સરકાર એક કાળો કાયદો પસાર કરવા ઈચ્છે છે જેમાં લઘુમતીઓ માત્ર હિંસાનો ભોગ બને છે અને બહુમતી હિંસક છે તેમ માનીને કલમો લખી છે.

        આપણે જાણીએ છીએ કે લાખ બકરીઓ હોય અને એક વરુ / રીંછ / વાઘ / સિંહ જેવું હિંસક પ્રાણી હશે તો હિંસા બકરીઓ નહીં પણ આ હિંસક પ્રાણીઓ જ કરશે. તેમ છતાં શાંત અને સહિષ્ણું હિંદુ પ્રજાને હિંસક કહી છે અને મુસ્લિમ અને ખ્રીસ્તિઓને અહિંસક માન્યા છે?

        આ કાયદા વિશે બને તો આપના તટસ્થ મંતવ્ય ધરાવતો એક લેખ લખશો તો તે સમયસરનું ઉપયોગી કાર્ય ગણાશે.

        https://bhajanamrutwani.wordpress.com/2011/11/15/%E0%AA%8F%E0%AA%95-%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%A4-%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B3%E0%AB%8B-%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%AF%E0%AA%A6%E0%AB%8B/

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: