Daily Archives: 29/04/2010

મનવા લેને લ્હાવ અમૂલ – (દાસ સતાર)

મનુષ્ય દેહ મળ્યો અતિ દુર્લભ, મોંઘા એના મુલ
મનવા લેને લ્હાવ અમૂલ, મનવા લેને લ્હાવ અમૂલ

ષડ રિપુનો સંગ તજીને, પ્રેમ ભક્તિ શૃંગાર સજીને
નિશ દિન હરિનું નામ રટીને, પ્રેમ હિંડોળે ઝુલ
મનવા લેને લ્હાવ અમૂલ

ન કરવાના કામ કરીને, પાપ કમાણીએ પેટ ભરીને
પર નારીનો સંગ કરીને, લાખો થઈ ગ્યાં ડૂલ
મનવા લેને લ્હાવ અમૂલ

મિથ્યા માયામાં મનડું મોહ્યું, વિપરીત માર્ગે આયુષ્ય ખોયું
મુરખે પાછું વળી નવ જોયું, એ જ મોટી ભૂલ
મનવા લેને લ્હાવ અમૂલ

અવસર આવો ફરી નહીં આવે, અભિમાને શીદ બાજી ગુમાવે
‘દાસ સતાર’ સાચું સમજાવે, ફુલણશી મત ફુલ
મનવા લેને લ્હાવ અમૂલ

Categories: ભજન / પદ / ગીત / કાવ્ય / ગઝલ | Tags: | Leave a comment

સદાચાર સ્તોત્ર (30)

સદાચાર સ્તોત્ર: આદિ શંકારાચાર્યજી મહારાજ
ભાવાર્થદીપિકા ટીકા: શ્રીમન્નથુરામ શર્માજી મહારાજ

હવે બંધ મોક્ષના સ્વરૂપનું તથા તેના ઉપાદાન કારણનું નિરૂપણ કરે છે:

અહં મમેત્યય બન્ધો મમાહં નેતિ મુક્તતા |
બન્ધમોક્ષૌ ગુણૈર્ભાત: ગુણા: પ્રકૃતિસમ્ભવા: || ૩૦ ||

શ્લોકાર્થ: હું ને મારું આ બંધ છે, ને હું ને મારું નહિ આ મુક્તપણું છે. તે બંધ ને મોક્ષ ગુણો વડે પ્રતીત થાય છે, ને તે ગુણો પ્રકૃતિથી ઉપજેલા છે.

ટીકા: બ્રાહ્મણાદિ જાતિવાળું ને ગૃહસ્થાદિ આશ્રમવાળું શરીર હું છું ને આ શરીર તથા આ શરીરનાં સંબધવાળાં જે પ્રાણીઓ તથા પદાર્થો છે તે મારાં છે એમ માનવું આ બંધ છે; અને આ શરીર હું નથી, પણ અસંગ ને સચ્ચિદાનંદ સ્વભાવવાળા અંતરાત્માથી અભિન્ન બ્રહ્મ હું છું, ને આ શરીર તથા આ શરીરના સંબધવાળાં પ્રાણીઓ તથા પદાર્થો મારાં નથી, કેમ કે હું સર્વથી સર્વદા અસંગ છું એમ માનવું આ મુક્તપણું વા મોક્ષ છે. તે બંધ તથા મોક્ષ બુદ્ધિના અવિવેક વા અજ્ઞાન ને વિવેક વા જ્ઞાન એ ગુણો વડે પ્રતીત થાય છે. સ્વરૂપાવસ્થિત શુદ્ધ આત્મામાં વાસ્તવિક રીતે બંધ કે મોક્ષ નથી. મહતત્વરૂપ બુદ્ધિ પ્રકૃતિનું કાર્ય હોવાથી એ બંને ગુણો પણ બુદ્ધિની સાથે પ્રકૃતિમાંથી ઉત્પન્ન થયા છે.

Categories: સદાચાર સ્તોત્ર | Tags: , | Leave a comment

Blog at WordPress.com.