મન વિષે – કબીરવાણી


*
(૪૦૫) મન મેરા પંખી ભયા, જહાં તહાં જાય,
જહાં જૈસી સંગત કરે, તહાં તૈસા ફળ ખાય.
*
(૪૦૬) મન માતા મન દુબલા, મન પાની મન લાય,
મનકો જૈસી ઉપજે, મન તૈસા હો જાય.
*
(૪૦૭) મન મરકટ બન બન ફિરે, કછું નેક ન ઠહેરાય,
રામ નામ બાંધા બિના, જીત ભાવે તિત જાય.
*
(૪૦૮) મન મરકટ મન ચાતુરી, મન રાજા મન રંક,
જો મન હરજીકો મિલે, તો હરજી મિલે નિશંક.
*
(૪૦૯) મન પંખી બિન પંખકા, લખ જોજન ઉડ જાય,
મન ભાવે તાકો મિલે, ઘટમેં આન સમાય.
*
(૪૧૦) સાત સમુદ્રકી એક લહર, ઓર મનકી લહેર અનેક,
કોઈ એક હરિજન ઉબરા, ડુબી નાવ અનેક.
*
(૪૧૧) મનકા બહોત રંગ હય, તલ તલ જૈસા હોય,
એકા રંગ જો રહે, તો કોટી મધે કોય.
*
(૪૧૨) કબૂ મન ગગન ચઢે, કબૂ જાય પાતાળ,
કબૂ મન વરકતા દિસે, કબૂ પાડે જંજાળ.
*
(૪૧૩) મનકે હારે હાર હય, ઔર મનકી જીતે જીત,
પરબ્રહ્મ જો પાઈએ. તો મનહી હોય પ્રતિત.
*
(૪૧૪) કબીર! મન તો એક હય, ભાવે તહાં બિલમાય,
ભાવે હરિ ભક્તિ કરે, ભાવે બિષ કમાય.
*
(૪૧૫) કોટ કરમ પલમેં કરે, એ મન બિખ્યા સ્વાદ,
સતગુરૂ શબ્દ માને નહિ, જનમ ગમાયા ખાદ.
*
(૪૧૬) કબીર! મન બિકારે પડા, ગયા સ્વાદ કે સાથ,
ગુટકા ખાય બજારકા, અબુ ક્યું આવે હાથ.
*
(૪૧૭) પહેલે રાક ન જાનિયા, અબ ક્યું આવે હાથ,
પડ ગયા રાતા ધુરા, બેપારીઓ સાથ.
*
(૪૧૮) મન સબ પર અસ્વાર હય, પેંડા કરે અનન્ત,
મનહિ પર અસ્વાર રહે, કો એક બિરલા સંત.
*
(૪૧૯) કબીર મન મરતક ભયા, દુર્ભળ ભયા શરીર,
પેંડે લાગા હરિ ફિરે, યું કહે દાસ કબીર.
*
(૪૨૦) મન પાની કી પ્રીતડી, પડા જો કપટી લોન,
ખંડ ખંડ હો ગયા, બહોર મિલાવે કોન?
*
(૪૨૧) કાગજ કેરી નાવડી, ઔર પાની કેરા ગંગ,
કહે કબીર કૈસે તિરૂં, પાંચ કુસંગી સંગ.
*
(૪૨૨) સાંધે ઈંદ્રિય પ્રબલકો, જઈસે ઉઠે ઉપાધ,
મન રાજા બહેકાવતે, પાંચો બડે અસાધ.
*
(૪૨૩) કાયા દેવળ મન ધજા, બિષય લહેર ફિરાય,
મનકે ચલતે તન ચલે, તાકા સર્વસ્વ જાય.
*
(૪૨૪) મન ચલે તો ચલને દે, ફિર ફિર નામ લગાય,
મન ચલતે તન થંભ હય, તાકા કછુ ન જાય.
*
(૪૨૫) મન ગયા તો જાને દે, મત જાને દે શરીર,
બિન ચિલ્લે ચઢિ કમાન, કિન બિધ લાગે તીર.
*
(૪૨૬) મન મનતા મન મારરે, રાખો ઘટમેં ઘેહેર,
જબહિ ચાલે પુંઠ દે, તો અંકુશ દે દે ફિર.
*
(૪૨૭) યા મન અટક્યો બાવરો, રાખો ઘટમેં ઘેહેર,
મન મમતામેં ગલ ચલે, તો અંકુશ દે દે ફેર.
*
(૪૨૮) મેરા મન મકરંદ થા, કરતા બહુ બિગાર,
અબ સુધા હો મારગ ચલા, હરિ આગે હમ લાર.
*
(૪૨૯) મન મારી મેંદા કરૂં, તનકી પાડું ખાલ,
જીભ્યાકા ટુકડા કરૂં, જો હરિ બિન કાઢે સ્વાલ.
*
(૪૩૦) મન દિયા ઉને સબ દિયા, મનકી ગેલ શરીર,
તન મન દે ઉબરન ભયેં, હરિકો દાસ કબીર.
*
(૪૩૧) જો તન માંહિ મન ધરે, મન ધર નિર્મળ હોય,
સાહેબસોં સનમુખ રહે, તો ફિર બાળક હોય.
*
(૪૩૨) તનકુ મન મિલતા નહિ, તો હોતા તનકા ભંગ,
રહેતા કાલા બોર જ્યું, ચઢે ના દુજા રંગ.
*
(૪૩૩) કામ હય ત્યાં રામ નહિં, રામ નહિં ત્યાં કામ,
દોનોં એક જા ક્યું રહે, કામ રામ એક ઠામ.
*
(૪૩૪) હિરદા ભિતર આરસી, મુખ દેખા ન જાય,
મુખ તો તબહી દેખીયે, જબ મનકી દુબ્ધા જાય.
*
(૪૩૫) ચંચળ મનવા ચેતરે, સુતો ક્યાં અજ્ઞાન,
જબ ધર જમ લે જાયગા, પડા રહેગા મ્યાન.
*
(૪૩૬) તનકા વેરી કો નહિ, જો મન શિતલ હોય,
તુ આપાકો ડાલ દે, તો દયા કરે સબ કોય.
*
(૪૩૭) તનમન દિયા તો ભલી કરી, ડારા શિરકા ભાર,
કબ કહે જો મેં દિયા, તો બહોત સહેગા માર.
*
(૪૩૮) મન ઠહેરા તબ જાનિયે, અનસુજ સબે સુજાય,
જ્યું અંધિયારે ભવનમેં, દિપક બાર દિખાય.
*
(૪૩૯) કબીર! મન પરબોધ લે, આપહિ લે ઉપદેશ,
જો એ પાંચો વશ કરો, તો શિષ્ય હોય સબ દેશ.
*
(૪૪૦) મન કપડા મેલા ભયા, ઈનમેં બહોત બિગાર,
યે મન કૈસે ધોઈયે, સંતો કરો બિચાર.
*
(૪૪૧) સત ગુરૂ ધોબી જ્ઞાન જલ, સાબુ સરજનહાર,
સુરત શિલા પર ધોઈએ, નિકસેં જોત અપાર.
*
(૪૪૨) કબીર! કાયા કો ઝગો, સાંઈ સાબુન નામ,
રામહિ રામ પોકારતાં, ધોયા પાંચો ઠામ.
*
(૪૪૩) કબીર! મન નિશ્ચલ કરો, ગોવિંદ કે ગુણ ગાય,
નિશ્ચલ બિના ન પાઈયે, કોટિક કરો ઉપાય.
*
(૪૪૪) ભક્ત દ્વાર હય સાંકડા, રાઈ દસમા ભાગ,
મન હી જબ રાવત હો રહા, તો ક્યું કર શકે સમાય.
*
(૪૪૫) રાઈ બાતાં બિસવા, ફિર બિસનકા બિસ,
ઐસો મનવા જો કરે, તહિ મિલે જગદિશ.
*
(૪૪૬) મન ગોરખ મન ગોવિંદા, મનહુ ચૌ ઘટ હોય,
જો મન રાખે જતન કર, તો આપે કરતો સોય.
*
(૪૪૭) જબ તક આશ શરીરકી, નિર્ભય ભયા ન જાય,
કાયા માયા મન તજે, ચૌપટ રહા બજાય.
*
(૪૪૮) મન રાજા મન રંક હય, મન કાયર મન સુર,
શુન્ય શીખર પર મન રહે, મસ્તક આવે નુર.
*
(૪૪૯) તેરી જોતમેં મન ધરેં, મન ધર હોય પતંગ,
આપા ખોયે હરિ મિલે, તુજ મિલ્યા રહે રંગ.
*
(૪૫૦) દોરી લાગી ભય ગા, મન પાયે વિશ્રામ,
ચિત્ત ચોંટા હરિ નામસોં, મિટ ગયા સબહિ કામ.
*
(૪૫૧) યે મન હરિ ચરણે ચલા, માયા મોહસેં છુટ,
બે હદમાંહિ ઘર કિયા, કાળ રહા શિર કુટ.
*
(૪૫૨) યે મન થાકી થીર ભયા, પગ બીન ચલે ન પંથ,
એક જ અક્ષર અલેખકા, થાકે કોટી ગ્રંથ.
*
(૪૫૩) મેરા મન સુમરે રામકો, મનમેં રામ સમાય,
મનહિ જબ રામ હો રહા, તો શિશ નમાવું કાય?
*
(૪૫૪) તું તું કરતાં તું ભયા, તું માંહે રહે સમાય,
તું માંહિ મન મિલ રહા, અબ મન અંત ન જાય.
*
(૪૫૫) તું તું કરતાં તું ભયા, મુજમેં રહી ન “હું”,
વારી ફેરૂં નામ પર, જીત દેખું તીત “તું”.

Categories: કબીરવાણી | Tags: | Leave a comment

Post navigation

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: