સરળ બ્રહ્મબોધ શતક

પ્રશ્ન : કૌન તુમ કહાં સે આયો, કૌન માત અરૂ તાત 
કૌનસે તુમને જન્મ પાયો, લે લક્ષ મેં બાત – 1 

પ્રત્યુત્તર: મેં બ્રહ્મ બ્રહ્મલોકસે આયો, નહીં કોઇ માતકે તાત
મૈં અજન્મા અવિનાશી સદા, અલક્ષ બ્રહ્મ સાક્ષાત – 2

પ્રશ્ન : કૌન આતા કૌન જાતા, કૌન પાતા જન્મ
પાપપુણ્ય કૌન બ્રહ્મને કિયા, વિવિધ ભોગે કરમ – 3

પ્રત્યુત્તર : જીવ આતા જીવ જાતા, જીવ પાતા જન્મ
પાપપુણ્ય જીવને કિયા, વિવિધ ભોગે કરમ – 4

કૌન જીવ કહાંસે આયા, ક્યા રૂપ ઔર રેખ
કૌન જીવ કર્તા ભોક્તા, કહી બતાવો લેખ – 5

ઇશ્વર અંશ જીવ ચૈતન્ય, સો અવિદ્યા આધીન
ચિદાભાસ કર્તા ભોક્તા, યથાર્થ બાત સમીચીન – 6

અખંડ બ્રહ્મ અવિનાશી, ઈશ્વર કૈસે અવિદ્યા આધીન
ભયા પાપ પુણ્ય કૌન નિર્લેપસે,કહિયે બાત સમીચીન-7

નિર્ગુણ નિરાલંબ બ્રહ્મ, સ્વભાવે થયુ સાકાર
સંકલ્પસે સૃષ્ટિ ભઈ, એકસે અનેક આકાર – 8

સૃષ્ટિ અને જીવ સબ, રહ્યા માયામે લય પાઈ
સો માયા માયાપતિમે, સદા રહી સમાઈ – 9

સામ્ય રૂપ ત્રિગુણ તણુ, પ્રધાન કહીએ સોઈ
જડ ચેતન જીવ સબ રહ્યા, બ્રહ્મમે માયા સહ સોઈ – 10

માયા વિરોધી જાનીએ, વિશેષ બ્રહ્મજ્ઞાન
જ્ઞાન સામાન્ય આશ્રય, વચન વેદ પ્રમાણ – 11

સૃષ્ટિથી નહીં સુખ બ્રહ્મ, નહીં સૃષ્ટિથી ક્લેશ
સ્વભાવે સૃષ્ટિ ભઈ, શેષ અવિશેષ વિશેષ – 12

અપના કરમ ભોગ સહિત, માયામેં સબ રહ્યા સમાય
સો માયા બ્રહ્મમેં રહી, જ્યોં દિવસમેં રહી રાત – 13

જીવકા ભોગ ભાવે કરી, સરજનહાર સંકલ્પ
માયાસે જીવ જાગિયા, ધરી અનેક વિકલ્પ – 14

શુધ્ધ સત્વમેં બ્રહ્માભાસ ભયો, બ્રહ્મ ન્યારૂં સોઈ
માયા વિશિષ્ટ ચૈતન્યકો, ઈશ્વર કહત સબ કોઈ – 15

મલિન સત્વમેં બ્રહ્માભાસ ભયો, બ્રહ્મ ન્યારૂં સોઈ
અવિદ્યા વિશિષ્ટ ચૈતન્ય કો, જીવ કહત સબ કોઈ – 16

આંખસે જહાં તક દેખીયે, મનસે વિચારી જાય
તહાં તક માયા જાનીયે, સો વેદમત કહેવાય – 17

જીવ શિવ કલ્પનાયે કરી, સૃષ્ટિ સ્થૂલ સૂક્ષ્મ
અજ્ઞાને જીવ શિવ વિલસ્યા, જોતા મર્મ નિર્મૂળ – 18

શિવથી જીવ જુદા પડ્યા, એકથી થયા અનેક
ડાળપાન ભાસે જૂજવાં, વૃક્ષ એકનું એક – 19

જીવ કરે જીવ ભોગવે, કર્મફલદાતા શિવ
અવિવેકે પરતંત્રતા જીવ, રહ્યો વિવેક સદા શિવ – 20

આદિ વિચારે અંત નહીં, થકે બલ બુધ્ધિ વિવેક
શુભાશુભ શિવે કિયા કે, જીવ તણો અવિવેક? – 21

વેદ સમ કો જ્ઞાતા નહીં, કરે નૈતિ નૈતિ અવાજ
મિથ્યા કલ્પના કો કરે, વાણી વમળ કે કાજ – 22

શિવ શક્તિસે ભિન્ન નહીં, જ્યું બિંબ પ્રતિબિંબ
માયા છાયા શિવકી, રહી લિંગા લિંગ – 23

જીવ શિવમેં ભાસે ભેદ, ઉપાઘીકો સો જાનિયે ખેદ
ઉપાધિ વિણ એક અદ્વૈત, સોમત વદે વેદ – 24

જીવ શિવકા ભેદકો, કોન બતાવત જ્ઞાન
ભ્રાંતિ ભેદસે ભટકે, જીવ બપુળો અજ્ઞાન – 25

જીવ શિવસે બિલગ પડી, ધરી દેહ અભિમાન
માયામેં મન મથી રહ્યો, કહાં મિલે કલ્યાણ – 26

વિધ વિધ દેહ પાયકે, વિધ વિધ પાયે જન્મ
અબ લગ અંત ન પાઈઓ, કબ છૂટે કરમ – 27

ઉચ્ચ કર્મસે ઉચ્ચ ફલ, નીચ કર્મ સે નીચ
શુભા શુભ મિશ્રસે, મધ્યમ ગતિસો બીચ – 28

દાનવ માનવ દેવ અરૂ, જીવ જડ જંગમ અનંત
ખાણ ચારો ભટકતાં, અબ તક આવ્યો ન અંત – 29

બાર બાર આયો જાયો, બાર બાર પાયો જન્મ
શ્યામ સ્મરણ કિન્હો નહીં, કિયા ન શુભ કરમ – 30

અંધા બન આંખ મીંચકે, ખેલત ઐસો દાવ
દાવ દિયો ન જાય જબ તક, તબ તક જમકા ઘાવ – 31

બહુ રડ્યો કકળ્યો બહુ, બહુ વિધ પાયો ક્લેશ
સદ્‌ગુરુ બિનુ સુખ નહીં, જો દિખાવે અપના દેશ – 32

વિચારી લે વિવેકથી, વિશ્વંભરમેં કરી વિશ્વાસ
ભજનપ્રકાશ ભક્તિ કર, તજી દે સઘળી આશ – 33

મનવો ભુંડો માને નહીં, જબ લગ ખતા ન ખાય
ભજનપ્રકાશ અંકુશ વશ, રાખીયે જહાં તહાં જાય – 34

સો વાત સમજાવતા, મન છલીલનું છલીલ
ભજનપ્રકાશ વશ વર્તે નહીં, કરતા અનેક દલીલ – 35

દલીલ તેને શું કરે, મન હરાયું ઢોર
ભજનપ્રકાશ માલિક વિના, દિશો દશ ભમે ચોર – 36

કહી કહી કેટલુ કહીયે, મન નાક બીનુ નિર્લજ્જ
ભજનપ્રકાશ સમજાવતાં થાક્યો, વાતો કરી અબજ – 37

મેડી મોલાત કો સુખ મન, સમજ સોઈ સ્મશાન
ભજનપ્રકાશ ભરથરી ગોપીચંદ, કરબેઠા સમાધિ ધ્યાન – 38

સંપત સો વિપત સદા, નહીં અમીરી આનંદ
ગોપીચંદ ભરથરી છોડકર, બેઠા ભજનપ્રકાશાનંદ – 39

સો બાત અજાન નહીં, જાનત સબ લોક
ભજનપ્રકાશ માને નહીં, મનવો ન મુકે શોક – 40

હે મુરખ મન માની લે, કર હરી સે વિશ્વાસ
કંઈક ભક્તજન તારીયા, તેના બુજી સઘળી આશ – 41

બાત છુપી ન હોત સદા, વેદ પુરતા સાખ
અધમ નર તર્યો નિરંતર, કઈંક હરીકા દાસ – 42

નાત જાતકા કામ નહીં, નહીં વરણ વિચાર
ભજનપ્રકાશ પ્રેમ થકી, સઘળો તરે સંસાર – 43

અજામિલ કહાં ઉચ્ચ હૈ, ગુણિકા શબરીનાર
સજના કસાઈ ગજ પશુ, સો ભજનપ્રકાશ વિચાર – 44

ભક્તિ કરી ભવસાગર, અધમ તર્યો અપાર
ભજનપ્રકાશ પ્રેમ બીના, જીવ ડુબ્યાં સંસાર – 45

પ્રભુ ભજનમાં પ્રાણિયા, જોવાનો નો હોય જોષ
ભજનપ્રકાશ કાલ શું વિચારે,કરીએ ભજન તજીને સોચ-46

હરિભજનથી સોચ ટળે, ટળે સઘળા સંતાપ
ભજનપ્રકાશ ભટકે જ્યાં ત્યાં, તપાસી જોતું આપ – 47

મંદિરે મસ્જીદે મળે નહીં, મળે નહીં તીરથધામ
નહીં કેદારકે કાશી મથુરા, નહીં એ ગોકુલ ગામ – 48

તીર્થમાં જો ત્રીકમ વસે, કરે મચ્છ નિત સ્નાન
પક્ષી પાંખ ફફડાવી કરે, ભજન બીન હોત ન કલ્યાણ – 49

સમજ્યા બીન ફાંફાં ઘણા, મારે માનવલોક
વિરલા વસ્તુ વિચારશે, ભજનપ્રકાશ તો કોક – 50

લાખોમાં મળશે કોઈ, જેણે વસ્તુનો કર્યો વિચાર
ભજનપ્રકાશ તેને તુચ્છ થયો, આ સઘળો સંસાર – 51

આવા નરની જાણજે, જગમાં મોટી ખોટ
ભજનપ્રકાશ તેને હોય નહી, જગમેં મોટ કે છોટ – 52

મોટા છોટા માને તે, સો અધૂરીયાનો આંક
ભજનપ્રકાશ વસ્તુ મહીં, જેની બુધ્ધિની ન બેસે ટાંક – 53

પુરા તો પુરણમાં સદા, ભજનમાં રહે ભરપુર
ભજનપ્રકાશ સોઈ સંતમેં, બરશે નિરંતર નુર – 54

સંત મત સોહામણો, સમજુને થાય સુખ
ભજનપ્રકાશ સો મતે ચાલતા,ગણીએ ન સુખ કે દુ:ખ – 55

પામર વિષયી પશુ સમ, તેને હોત ન વિવેકાવિવેક
ભજનપ્રકાશ મન મત ચાલતાં, તેના રસ્તા અનેકાનેક – 56

પામર વાત પડતી કરી, નિજકો કર વિચાર
અપને જીવન ક્યા કીયો, લીધો શું જીવનસાર – 57

ધૃવ પ્રહલાદ બાલકાં, મીરાં નાની નાર
ભજનપ્રકાશ બાલપનસે, તાકો લગો ત્રીકમસે તાર – 58

કૌન કૌન ભક્તકી બાત કરૂં, સોઈ સમજા જીવનકો સાર
ભજનપ્રકાશ ભક્તિ કરી, ઉતર ગયા ભવ પાર – 59

જાનીએ જીવન પુષ્પ કળી, કરમાંતાં શી વાર
ભજનપ્રકાશ ખીલ્યું કરમાશે, સો ગમાર ને નહીં વિચાર – 60

જીવન અલ્પ જગ જાનીએ, વીજ તણો ચમકાર
જશે ભજનપ્રકાશ મટી, થશે તુર્ત અંધકાર – 61

કાલ ફરે સો સાવધ બની, નહીં ગમારકો ગમ
ભજનપ્રકાશ કાલ તણું, જબરૂં ભારે જખમ – 62

સાવધ બના સંત ચાલતાં, કરતાં ઘડી પલ વિચાર
ભજનપ્રકાશ વાકો ભય નહીં, હરદમ રહેતા હોશીયાર – 63

હવે ઢીલ ન કરીએ ભઈલા, પ્રભુ ભજનની કાંઈ
ભજનપ્રકાશ મુખ ગ્રાસ પડે, તેટલા ભુખ સમાઇ – 64

મોંઘો મુલો મનખો, મળે ન વારંવાર
ભજનપ્રકાશ મણી મળી, તેને પગ પાટુ ન માર – 65

અમૂલખ અવસર મળ્યો, વસ્તુનો કરી લે વિચાર
ભજનપ્રકાશ સોઈ સમજણ, જેને સમજાયો સત્ય સાર – 66

સોઈ સત્યકી પીછાનમેં, કરીએ ન દોડાદોડ
ભજનપ્રકાશ ભીતર દેખીયે,સાચો બાંધી ત્રોડ – 67

બહારમુખ વિષયમેં વૃત્તિ, રહે ભટકતી બહાર
ભજનપ્રકાશ અંતરમુખે, હોવે નિજ વિચાર – 68

મન મોક્ષ માની રહ્યું, માની રહ્યું મન બંધ
ભજનપ્રકાશ મૂકે નહીં, મન વિષયકી ગંધ – 69

હું ને મારૂં મને કર્યા, મને કર્યો સંસાર
ભજનપ્રકાશ કરી વાસના, ભટકે જ્યાં ત્યાં બહાર – 70

હું ને મારા મહીં રહ્યો, સઘળો આ સંસાર
ભજનપ્રકાશ છુટે મન મમતા, તો તુર્ત કરે ભવપાર – 71

સાચા સદ્‌ગુરુ સાંપડે, મન માથે બને મદાર
ભજનપ્રકાશ સોટા લગે શબ્દકા, તો પઢતા ન લાગે વાર -72

ગુરુ બ્રહ્મજ્ઞાની ગમ કરે, બતાવે પથ્યાપથ્ય
ભજનપ્રકાશ વિવેક થતાં, સમજાય સત્યાસત્ય – 73

મિથ્યા તણો મોહ મટે, વિષય દ્વેષ અરૂ રાગ
ભજનપ્રકાશ ધરે ત્યારે, મનવો સાચો વૈરાગ્ય – 74

વૈરાગ્યથી વશવર્તી રહે, છૂટે અંતરઆશ
ભજનપ્રકાશ તૃષ્ણા ત્રિલોકની, રહે ન ચિત્ત આકાશ – 75

તીવ્ર વૈરાગ્ય ભોગ ત્યાગનો, બને તુચ્છ બ્રહ્મલોક
ભજનપ્રકાશ વૈરાગી એવા, પરાપરના કોક – 76

વૈરાગે વૃત્તિ વશ કરી, કરે તત્વ વિચાર
ભજનપ્રકાશ હું કોણ છું, તેનો શોધે ઉંડો સાર – 77

તત્વમસિ મહાવાક્ય વેદ, લક્ષણા ભાગ ત્યાગ
ભજનપ્રકાશ શોધે જીવ શિવ, ભેદાભેદકો તાગ – 78

નિષેધે નક્કી કરી, શેષ કાઢે સાર
ભજનપ્રકાશ મનવાણી થકે, અનુભવ રૂપ આધાર – 79

પીંડ બ્રહ્માંડ પ્રગટ રહ્યો, ગોવિંદ તણો ગુંજાર
ભજનપ્રકાશ ભીતર ભભકે, ઓહમ્ સોહમ્ કો તાર – 80

સ્થૂલ સૂક્ષ્મ કારણ તણો, સાક્ષી સદા શરીર
ભજનપ્રકાશ તુર્યાએ રહ્યો, અખંડ રાખી ધીર – 81

પ્રકૃતિ વિકૃતિ અષ્ટધા, સોળ સોઈવિકાર
ભજનપ્રકાશ તત્વ ચોવીશ, પચીશમાં પુરુષ પાર – 82

ક્ષરાક્ષર પુરુષ દોનું, તેથી આઘો વિચાર
ભજનપ્રકાશ અક્ષરાતીત, ગીતાજ્ઞાન આધાર – 83

આધેય અક્ષર વિચાર્યો, મૂલે કાઢ્યો મર્મ
ભજનપ્રકાશ બિંદુમાં રહ્યો, અખંડ અનભે ધર્મ – 84

અકાર વિશ્વ વિરાટ અભેદા, ઉકારે તેજસ હિરણ્યગર્ભ
મકારે પ્રાજ્ઞ ઈશ્વર, અમાત્રે કુટસ્થ બ્રહ્મ પ્રભ – 85

અક્ષર એક વિચારતાં, મીટે સઘળો ભેદ
ભજનપ્રકાશ આપે થઈ રહે, કુટસ્થ બ્રહ્મ અભેદ – 86

ગુરુ ગમ જ્ઞાને કરી, કોઇ સાચું શોધે મૂળ
ભજનપ્રકાશ ખબર ખરી કરે, સાચા હોઇ જે શૂર – 87

મુનિજન થાક્યા મથી, થાક્યા વદતાં વેદ
ભજનપ્રકાશ શોધી કાઢે, સત્ય સદા બ્રહ્મ ભેદ – 88

અગમ અગોચર ઓળખી, અગમમાં કીધો વાસ
ભજનપ્રકાશ અભેદથી, મિટ્યો કાલકો ત્રાસ – 89

હંસવૃત્તિ એ વિવેક કર્યો, બિલગ થયાં નીર ક્ષીર
ભજનપ્રકાશ જ્યું પરપોટો થાવે, નીર ભેળો નીર – 90

આવન જાવનકા નહીં અંતરા, પૂરા પરવાના પાઇ
ભજનપ્રકાશ ભવ સાગરમેં, કબુ ન આવે જાય – 91

સાહેબકા ઘર દૂર હે, હદ બેહદ જો જાય
ભજનપ્રકાશ મળે નિરંજન, નિરભે નિર્વાણ થાય – 92

પંડિત નિત પોથી પઢે, કાજી પઢે કુરાન
ભજનપ્રકાશ ભ્રાંતિમાં ભટકે, પાવે ન પુરુષ પુરાણ – 93

આચારી આચાર રહે, મૂળનો જોતા મર્મ
ભજનપ્રકાશ કઠીન કર્મ-ગત, કોક છૂટે કર્મ – 94

ગળે ગાંઠ ભ્રમ તણી, હું નો થાવે નાશ
ભજનપ્રકાશ તેવા નરની, હરિ રહે નીત પાસ – 95

મન માંયલો મરી ગયો, બુધ્ધિ કરે પ્રકાશ
ભજનપ્રકાશ ત્યાં કરે, કોટી સૂર્ય પ્રકાશ – 96

બ્રહ્માનંદ મન મગન ભયો, રહ્યો સ્વરૂપ સમાઈ
બહતી સરિતા સ્થિર થઈ, જ્યોં સાગર જલ પાઈ – 97

શબ્દ થોડા સાર ઘણો, સાખી સત વિચાર
જે જન શબ્દ સમજશે, તે ઉતરશે ભવ પાર – 98

શાસ્ત્ર મત સંત મતે, વેદ મતે વિચાર
જાણ્યું તેટલું ભાખ્યું, ભજનપ્રકાશ ગમાર – 99

સત સાખી પુરા કર્યા, સાખી સરલ બ્રહ્મબોધ
ભજનપ્રકાશ અપના ભીતર, સાચી કરી શોધ – 100

Categories: ભજન / પદ / ગીત / કાવ્ય / ગઝલ | Leave a comment

Post navigation

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: